Realizm krytyczny
"Lalka" reprezentuje tzw. realizm krytyczny, jest utworem w którym autor prezentuje rzeczywistość i podaje ją krytycznej ocenie. Przede wszystkim prowadzi pogłębione studia nad mentalnością społeczeństwa po 1864 roku. Dodatkowo autor wyryfikuje zasadność programu pozytywistów i jego realizację, wyraźnie odwołuje się do wielu haseł epoki - min. praca organiczna, praca u podstaw, emancypacja kobiet, asymilacja Żydów, filantropia czy scientyzm. "Oto miniatura kraju..." Prus w "Lalce" przedstawia okładny obraz społeczeństwa warszawskiego, który z powodzeniem można rozszerzyć na społeczeństwo całego kraju. Autor nie zapomina o żadnym ze szczebli spoełecznej drabiny - ukazuje świat arystokracji, mieszczaństwa polskiego, niemieckiego i żydowskiego i świat biedoty.